De blauwe cluster: science fiction op zee?

In een vorige bijdrage hebben we het al geschreven, en we vertellen ook niets nieuws: de zeespiegel stijgt langzaam maar zeker, als gevolg van de opwarming van de aarde. Wetenschappelijke voorspellingen spreken van een stijging van 80 cm tegen 2100. Hierdoor stijgt het overstromingsrisico. Er moeten dus maatregelen worden genomen om bij een toekomstige zware storm te vermijden dat een groot deel van het interland komt blank te staan.

Om deze dreiging het hoofd te bieden, heeft de Vlaamse overheid een kustverdedigingsplan opgesteld, genaamd de ‘Vlaamse baaien’. Daarbij moet worden rekening gehouden met een aantal uitgangspunten: zo is een gecontroleerde overstroming van grote kustgebieden bij zware stormen niet haalbaar wegens de intensieve bebouwing. Ook hoge betonnen dijken zijn niet meer ‘van deze tijd’. Louter technische oplossingen zijn niet meer verantwoord, dus er moet meer worden gedacht aan ‘bouwen met de natuur’.

En hier komt de zogenaamde ‘blauwe cluster’ om het hoekje kijken. Dat is een gezamenlijk initiatief van private bedrijven, in samenwerking met universiteiten, kenniscentra en de overheid. Bij de ondernemingen vinden we bedrijven als DEME, Colruyt, Econopolis, Jan de Nul, Siemens, enz.

De Blauwer Cluster schuift een alternatief naar voren voor de kustbescherming: een natuurlijke zeewering van zand en brede stranden, duinen en achterliggende natuur. Aan de Belgische kust is dit niet helemaal uitvoerbaar wegens de dichte bebouwing daar. Maar het kan wel worden gecombineerd met een creatie van vaste structuren enkele kilometers voor de kustlijn. De bedoeling is om een stormvloed maximaal te beperken alvorens hij de kustlijn bereikt.

Die vaste structuren bieden trouwens extra-mogelijkheden: naast de opvang van een stormvloed biedt het mogelijkheden tot de uitbouw van een ecosysteem. Er kan een aquacultuur worden uitgebouwd voor de kweek van mosselen, oesters, zeewieren, algen, sint-jacobsschelpen, enz. Naast de kweek van allerlei lekkers uit de zee kunnen er grondstoffen voor de uitbouw van een circulaire economie worden gewonnen. De noodzakelijke energie voor die productie kan dan weer komen van hernieuwbare bronnen zoals kleinschalige windmolens, zonnepanelen die drijven op d eilanden, golf- en getijdenenergie, enz.

Het hele project zal worden ingediend als speerpuntcluster. De aanvraag wordt uitgewerkt door Econopolis onder leiding van Geert Noels en Timothy Verhoest.